Fly-Geyser-0

 

Fotoğrafta gördüğünüz bu büyüleyici yapı aslında bir gayzer. Bildiğimiz gayzerler, yer altı sularının aşırı ısınmasıyla ve buharlaşmasıyla birlikte yeryüzüne fışkıran, adeta patlayan bir borudan gökyüzüne doğru fışkıran su görüntüsü veren yapılardır. Ancak bu gayzer hem oluşumu açısından hem de görsel güzelliği açısından diğerlerinden oldukça farklı.

Gayzerler genellikle volkanik bölgelerde ya da fay hattı bölgelerinde görülür. Bu bölgelerde yer altında bulunan su, farklı derinliklerde yatay ince kanallarla birbirine bağlı doğal bir kuyu oluşturur. Derinlik farkı sebebiyle oluşan basınç farkından dolayı, her bir tabakada bulunan suyun kaynama sıcaklığı birbirinden farklıdır. Örneğin; 300 metrede su ile dolu bir haznede bulunan suyun, kaynamak için 230°C sıcaklığa ulaşması gerekir. Derinlik arttıkça suyun kaynamak için ihtiyaç duyduğu sıcaklık da artar. Yeryüzüne daha yakın noktalardaki su önce kaynar ve buhar basıncının etkisiyle kuyunun ağzından dışarı çıkmaya başlar. Böylece daha derindeki suyun basıncında ani bir düşüş olur. Kaynama sıcaklığını çoktan geçmiş ancak basınç sebebiyle kaynayamayan su, ani basınç azalmasının etkisiyle hızla kaynamaya başlar. Kısa sürede oluşan buhar basıncının da etkisiyle kuyunun ağzından dışarı doğru fışkırır.

Geyser in Iceland while blowing water

Amerikan’nın Nevada Eyaletinde bulunan Uçan Gayzer’i diğerlerinden farklı yapan ise doğal şartlar altında değil de bölgede yaşayan bir çiftçinin müdahalesi sonucu oluşmuş olması. 1917 yılında bir çiftçi, mahsüllerini daha iyi yetiştirebilmek ve kuraklıktan kurtulmak için su kaynağı arayışına girerek, bölgede kuyu açmaya başlamış. Ancak kuyu için gerekli derinliğe inmek üzereyken su sıcaklığının 200°C’ye ulaşması çiftçinin vazgeçmesine neden olmuş. Bundan yıllar sonra şansını bir kez daha denemek isteyen çiftçi tekrar başarısız olmuş ve açılan çukur kapatılmış. Ancak kapatılma işlemi doğru yapılamadığı için, bölgeden su ve suyla birlikte yeraltı mineraller yeryüzüne çıkmaya devam etmiş. İşte sonuç, gördüğünüz bu muhteşem manzara…Yer altında bulunan silisyum dioksit (SiO2), hidrojen sülfür (H2S), karbondioksit (CO2) ve kalsiyum karbonat (CaCO3) gibi bileşiklerin suyla beraber yıllar boyunca yeryüzüne taşınması ve oksijenle tepkimeye girmesi sonucu bu ilginç yapı oluşmuş. Göz alıcı renklerin oluşmasını sağlayansa, çok yüksek sıcaklarda yaşayan (41°C ile 122°C arası) termofilik algler. Gayzerin yeryüzüne çıkış noktasında bulunan travertense, birçok balık ve kuş türüne ev sahipliği yapmakta.

17808bfca85743e4a035db3a2e3dd0fb

Arazi birkaç zengin tarafından turistlere açılmak üzere uzun yıllar satın alınmaya çalışılmış. Ancak arazi sahipleri teklifleri reddetmiş. Özel arazi olmasına rağmen her yıl yüzlerce insan bölgeyi turistik amaçlı ziyaret ediyor ve arazi sahibi ziyaretçilere rehberlik hizmeti veriyor.

Kaynak: 1, 2, 3