Olimpiyat oyunlarında yarışan yarışmacılar çok iyi fizik bildikleri için mi bu kadar başarılılar? Kendilerine doğru hızla gelen topun düşeceği mesafeyi neredeyse hatasız bir şekilde tespit edebilmeleri sizce nasıl olabilir? Lisede öğrendikleri fizik formüllerini bu kadar hızlı uyguluyor olabilirler mi?

1020

Beynimizin planlar yapmak için kullandığımız kısmının, ayrıca fiziği anlamamız için doğuştan gelen bir yeteneğe sahip olduğu keşfedildi. Fizik motoru diye adlandırılan bu kısım, bize dünyanın nasıl işlediğini, bir sonraki adımımızda ne olacağı hakkında tahminler de bulunmamızı sağlıyor. Evrimleşme sürecinde hayatta kalma becerilerimizi arttıran, zekice yapılan bu tahminlerin üretildiği yer, fizik motoru.

Fizik motorunun varlığı, John Hopkins Üniversitesinden bilişsel alanda profesör olan Jason Fischer tarafından, video tabanlı bir dizi deney ile tespit edildi. Sezgisel anlayışımızın kaynağı olan fizik motoru, doğal bir problem çözücü.

Fizik motorunun varlığını kanıtlamak için gönüllü olan deneklere, bilgisayar ortamında hazırlanmış jenga blokları, ekran boyunca zıplayarak hareket eden bir noktadan oluşan ve bunlar gibi çeşitli simülasyonlar gösterilmiş. Örneğin, jenga blokları ile yapılmış bir kulenin hangi yöne devrileceği, kaç blok daha eklenirse kulenin devrilebileceği, yada zıplamakta olan noktanın düşeceği yer hakkında beynimiz kompleks matematik işlemlerine ihtiyaç duymadan sezgisel bir şekilde tahminde bulunabiliyormuş.  Deney süresince beyinleri fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme ile taranan deneklerin hepsinin premotor korteks ve tamamlayıcı motor alan (SMA) bölgelerinin aktif olduğu keşfedilmiş.

İlk olarak düşününce beynin görsel kısmı ile ilgisi olması gerektiği düşünülse de premotor korteks ve tamamlayıcı motor alan, planlama ve eyleme geçmeden sorumlu bölgeler. Yani beynimizin bu kısımları sürekli olarak nesnelerin nasıl davranacağı hakkında tahminlerde bulunan, sürekli olarak fizik hesaplamaları yapan yerler. Bir basketbol topunu attığınızda hangi noktada yere çarpıp ne kadar yüksekliğe ulaşabileceği, size atılan tenis topunu hangi noktada yakalayabileceğiniz hakkında fizik bilmeden doğuştan gelen bir öngörüye sahibiz.

Premotor korteksi fazla gelişmiş gençler

Daha sonraları deneklere izletilen eylem ve aksiyon içerikli filmlerde, deneklerin beyinlerinin hareketin yoğunluğuna göre daha fazla veya daha az çalıştığı gözlemlenmiş. Bu bulguya göre fiziksel hareketin yoğunluğu ile beynin çalışma aktivitesi arasında doğrudan güçlü bir korelasyon keşfedilmiş.

Peki tüm bu deneyler ve bulguların insanlara katkısı ne olabilir diye sorabilirsiniz. Bu bulgular en çok apraksi hastaları için umut ışığı olacak gibi görünüyor. A

praksi hastalığı, fiziksel olarak engelleri bulunmadığı halde, öğrenilmiş ve anlamlı hareketleri yapamama olarak bilinen nörolojik bir rahatsızlıktır. Apraksi hastalarının tedavisi için ise elde edilen bulgular etkili tedavi yöntemlerinin gelişmesine ışık tutacağa benziyor.

Kaynak;

Swan.R.(2016). Science on the brain: How your mind’s hidden ‘physics engine’ can predict the future. http://www.wired.co.uk/article/brain-scans-physics-engine